Día Tres para científicos: el entorno estabilizado antes del primer código autorreplicante 𐤋𐤌𐤉𐤍𐤄𐤅
روزِ سوم — دانشمندان
در پیامِ پیشین 𐤓𐤒𐤉𐤏 را همچون مرزِ طراحیِ عامدانه دیدیم — و آن فرضیهای که فیزیک در نظرش نمیگیرد اما متن آن را با دقت بنا مینهد: مقیاسِ پلانک محدودیتی فنی نیست که در انتظارِ حل باشد.
امروز متن چیزی را وصف میکند که باید هر زیستشناس یا فیزیکدانی را که خاستگاهِ حیات را مطالعه میکند، از حرکت بازدارد:
محیط که پیش از نخستین کدِ خودتکثیرشونده استوار میشود. و آن کد با ویژگیای که علم هزارهها زمان برد تا آن را بهطورِ کامل دریابد.
𐤁𐤓𐤀𐤔𐤉𐤕 (پیدایش) 1:9-13
«آبهای زیرِ آسمانها در یک جا گرد آیند — و خشکی پدیدار شود.»
«زمین گیاه برویاند — درختِ میوه بهحسبِ نوعِ خود که تخمش در خودِ اوست.»
مسئلهٔ خاستگاهِ حیات — و آنچه روزِ سوم بنا مینهد
زیستشناسیِ خاستگاهِ حیات با مسئلهای بنیادین روبهروست که با نامِ bootstrap problem یا معضلِ مرغ و تخممرغ شناخته میشود:
DNA دستورالعملهای ساختِ پروتئینها را دربردارد. پروتئینها برای تکثیرِ DNA لازماند. کدام نخست پدیدار شد؟
متنِ روزِ سوم این ترتیب را با دقت بنا مینهد:
نخست — محیطِ استوارشده با شیبهای مشخص (خشکیِ متمایز از آبها). بدونِ آن محیط هیچ غشایی ممکن نیست، هیچ بخشبندیای نیست، هیچ شیمیِ افتراقیای نیست.
دوم — کدِ خودتکثیرشونده با تخم در خودِ خویش. نه نخست کد و سپس محیط. ترتیب معماریست: نخست بستر، سپس فرایندی که بر آن جاری میشود.
فرضیهٔ «جهانِ RNA» — که RNAی ابتدایی همزمان همچون اطلاعات و همچون کاتالیزور عمل کرد و bootstrap problem را حل نمود — دقیقاً همان چیزیست که זַרְעוֹ-בוֹ (zaro-vo) وصف میکند: سامانهای که هم کد و هم سازوکارِ تکثیرِ خود را در خویش دارد.
Leminehu — ویژگیِ نوع همچون خاصیتی بنیادین
לְמִינֵהוּ (leminehu) — «بهحسبِ نوعِ خود» — شش بار در روزهای سوم و پنجم همچون قیدِ تکثیر پدیدار میشود.
در زیستشناسیِ مولکولی این همان چیزیست که آن را وفاداریِ تکثیر مینامیم — ویژگیای که سبب میشود DNA پلیمراز کد را با نرخِ خطای حدودِ 1 در 10⁹ باز بازتولید کند.
بدونِ 𐤋𐤌𐤉𐤍𐤄𐤅 — بدونِ ویژگیِ نوع — نوعی در کار نیست. تکاملی نیست. تاریخِ زیستیای نیست. تکثیرِ بدونِ وفاداری نویز تولید میکند، نه اطلاعات.
متن نمیگوید که انواع ایستا هستند — میگوید که سازوکارِ تکثیر نوع را پاس میدارد. تنوعِ تکاملی درونِ کد عمل میکند — نه با نقضِ معماریِ 𐤋𐤌𐤉𐤍𐤄𐤅 بلکه با کاوشِ فضای پیکربندیهای ممکن درونِ آن نوع.
ارزیابیِ دوگانهٔ 𐤈𐤅𐤁 — و آنچه دربارهٔ پدیدآیی آشکار میکند
نخستین 𐤈𐤅𐤁: هنگامِ سامانیافتنِ محیط — دریاها و خشکیِ متمایز. دومین 𐤈𐤅𐤁: هنگامِ پدیدارشدنِ گیاهان — نخستین کدِ خودتکثیرشونده.
دو فرایند. دو ارزیابی. متن آنها را از هم متمایز میکند زیرا پدیدآییهایی از سرشتِ متفاوتاند:
نخستین، پدیدآییِ ساختاریست — محیط که خودبهخود زیرِ نیروهای مدلِ استاندارد و با پارامترهای مستقرِ 𐤓𐤒𐤉𐤏 سامان مییابد.
دومین، پدیدآییِ کارکردیست — کدی که خود را بازتولید میکند. جهشی کیفی از شیمی به زیستشناسی. نه پیوسته. گسسته.
متن هر دو پدیدآیی را همچون رویدادهایی متمایز مینگرد که سزاوارِ اعتبارسنجیِ مستقلاند. آنها یک نوع پدیده نیستند که در یک ارزیابیِ واحد گرد آمده باشند.
از منظرِ زیستفیزیک این دقیق است — گذار از شیمی به زیستشیمی انباشتِ تدریجیِ پیچیدگیِ شیمیایی نیست. تغییرِ فاز است. جهشی گسسته که ارزیابی را بر پایهٔ سنجههای خودش میطلبد.
Fritz-Albert Popp و زیستفوتونیکِ روزِ سوم
فیزیکدان Fritz-Albert Popp مستند کرد که سلولهای زنده فوتونهای همدوس گسیل میکنند — زیستتابیِ فوقضعیف — همچون سامانهٔ علامتدهی و تنظیمِ تکوینِ سلولی.
نورِ روزِ نخست که در کدِ روزِ سوم نقش بسته است.
نه همچون استعاره — همچون سازوکاری فیزیکی و قابلِراستیآزمایی. نخستین بروندادِ سامانه — میدانِ الکترومغناطیسیِ همدوس — بخشی از سازوکارِ تنظیمِ نخستین کدِ خودتکثیرشونده است.
𐤀𐤋𐤄𐤉𐤌 که در روزِ نخست نور را از تاریکی جدا کرد، محیطی ساخت که در آن این نور علامتِ تنظیمِ کدیست که در روزِ سوم پدیدار میشود.
همدوسیِ روزِ نخست همچون همدوسیِ فوتونی در روزِ سوم نقش میبندد. سامانه در سراسرِ روزها بهطورِ درونی سازگار است.
پرسشی که روزِ سوم باز میگذارد
اگر حیاتِ خودتکثیرشونده از محیطی با پارامترهای دقیق پدید میآید — و اگر کد هم اطلاعات و هم سازوکارِ تکثیر را در خویش دارد —
چه چیزی سبب میشود که کدِ tzelem 𐤑𐤋𐤌 روزِ ششم بهلحاظِ کیفی از کدِ گیاهانِ روزِ سوم متفاوت باشد؟
متن پاسخی دقیق میدهد که هیچ چارچوبِ زیستیِ کنونی نمیتواند آن را بهطورِ کامل دربرگیرد:
𐤍𐤔𐤌𐤄 (neshamah) — دمِ 𐤉𐤄𐤅𐤄 که مستقیماً در کدِ 𐤀𐤃𐤌 دمیده شد — پیوندی با قلمروِ آبهای بالا که هیچ کدِ خودتکثیرشوندهٔ دیگری در روزِ سوم آن را دریافت نمیکند.
جهش از روزِ سوم به روزِ ششم انباشتِ پیچیدگی نیست. تغییرِ فازِ دیگریست. جهشِ گسستهٔ دیگریست.
آن را در روزِ ششم خواهیم دید.
در پیامِ بعدی: روزِ سوم برای رهبرانِ دینی.
𐤀𐤌𐤍